vrijdag 7 september 2012

Bob Dylan: I pay it in blood

Vandaag is de nieuwe cd van Bob Dylan verschenen: Tempest. De eerste recensies (zie hier en hier) zijn al geschreven, en zijn louter positief. Ik snap het. Nu luister ik de plaat ook, en het bevalt me bijzonder goed.
Als dominee luister ik natuurlijk ook naar de 'christelijke Dylan'. Niet dat ik nu alles kan analyseren en kan relateren aan de Bijbel. Ik hoor wel een boel dingen, maar de boel moet nog landen. Wel is één zin al blijven hangen, en die komt uit lied 'Pay in blood'.
De zin 'I pay it in blood / but it's not mine'. Die blijft hangen. Betalen met bloed, en niet mijn eigen bloed. Doet mij denken aan Zondag 1 uit de Heidelbergse Catechismus, over de enige troost in leven en sterven. Dat ik het eigendom ben van Jezus, die mij met Zijn bloed uit de macht van de duivel heeft gekocht.
Liefde als een daad pur sang. Dit moet Dittrich Bonhoeffer bedoeld moeten hebben, toen hij schreef: 'Het is een ernstige, fatale vergissing om religie en gevoel met elkaar te verwarren. Religie is een daad. Misschien wel het moelijkste en zeker het heiligste werk dat een mens kan verrichten.'
 
 

donderdag 6 september 2012

Psalm 72 (Huub Oosterhuis)

Er zou van godswege een koning
een koning komen - een koning!
Om orde te stellen op zaken:
onkreukbare rechtspraak voor allen,
opgetild de vernederden,
vreemdeling geëerbiedigd,
mensenrechten gewaarborgd:
van godswege een koning.

Vrede de bergen de dalen
vrede het graan op de akker
schoven gerechtigheid, brood
op de planken der armen.
Er zou een helper, een godmens -
arme, je schreeuwde om hulp,
nu is je helper gekomen
vrouwe, hier is uw helpman.

Er zou, als dauw over rozen,
genezing zijn voor de zieken,
grote schoonmaak van zielen
vrijkoop van kostbaar bloed:
uittocht uit slavenhuizen
tirannen van hun tronen
een thuisland voor de ontheemden
een taal van vrede en hoop.

Er zou een gezalfde komen
op de rug van een ezeltje
overal heen waar mensen
worden geschonden - hij zou
hun wonden verbinden, hun ogen
doen op-lichten, hij zou
de wanhopigen zoeken:
hij zal ons zoeken en vinden.

Vrede de kopermijnen
vrede de olievelden
vrede de zwanenmeren
vrede de regenwouden
zou het worden godweet -
vrede de naam van de koning
moge zijn koninkrijk bloeien,
vrede voor jou en voor jou

zou het worden en blijven
mensen tot rust gekomen
pleinen hemelse vrede,
amen zou het, ja amen.

Wij die dit zingen, wat zullen
wij hopen, huilen en smeken?

Kom toch haastig, vandaag nog

en dood zal niet meer zijn.

Vertaling: Huub Oosterhuis, uit: 150 psalmen vrij

woensdag 5 september 2012

De Poema's - Ik ben bijzonder

kom lach naar mij en ik lach terug
kom lach naar mij en ik lach terug

ik ben bijzonder
ik ben bijzonder
ik ben bijzonder
ik ben niet zoals jij

ik ben bijzonder
ik ben bijzonder
jij bent bijzonder
jij bent niet zoals mij

ik ben de ander niet
ik ben de ander niet
ik ben de ander niet
de ander dat ben jij

ik ben de ander niet
ik ben de ander niet
ik ben de ander niet
jij bent de ander

maar zeg hetzelfde maar
zeg hetzelfde maar van mij

kom, lach naar mij en ik lach terug
kom lach naar mij en ik lach terug

ik ben bijzonder
ik ben bijzonder
jij bent bijzonder
jij bent niet zoals mij

en het is ik! maar dat zeg jij!
... bent bijzonder
jij bent bijzonder
ik ben bijzonder
ik ben bijzonder wat
ik ben bijzonder wat ben jij?

kom lach naar mij en ik lach terug

 

dinsdag 4 september 2012

Het detail uit Leviticus 9

Leviticus is het Bijbelboek met allerlei voorschriften over de priesters en de offerdiensten. Droge kost, maar het boek kent ook verschillene verhalen. Zo is er de instelling van de offerdienst in hoofdstuk 9.
Na de benodigde offers om die dienst in te stellen, komen Mozes en Aäron uit de ontmoetingstent. Buitengekomen zegenen ze het volk. "Een felle vlam kwam uit het heiligdom en verteerde het brandoffer en het vet op het altaar. Toen het volk dat zag, begon het te jubelen, en iedereen wierp zich ter aarde." Zo eindigt dit gedeelte van het verhaal.
Een paar eeuwen later verteerde Gods vuur opnieuw een altaar. Op dezelfde wijze liet Hij Zijn grootheid zien aan Elia op de Karmel. Toen jubelde niemand voor God - de Baälpriesters werden gedood en Elia vluchtte naar de Horeb. De erkenning van JHWH als de Enige ging toen heel anders.
Wel een mooi detail.
Opvallend is trouwens ook dat de geschiedenis van Leviticus met de dood te maken heeft. Gelijk volgend op het jubelende volk, bieden Aärons zonen de gloeiende kolen opnieuw aan God aan. Een verkeerd offer, want het is niet volgens Gods regels aangeboden. Nadab en Abihu moeten dit met de dood bekopen - zij werden door een felle vlam uit het heiligdom verteerd.
God is een heilige God, met wie niet te spotten valt. Zijn heiligheid is als een verterend vuur. Het is verschrikkelijk om te vallen in de handen van de levende God. Maar net zo verschrikkelijk is het om uit Zijn handen te vallen.

maandag 3 september 2012

Arie Slob

Arie Slob is de lijsttrekker van de ChristenUnie. Hij staat bekend om zijn inhoudelijke debatstijl en goede voorbereidingen. Bij Slob gaat het zonder meer om de inhoud. Dat heeft hij laten zien als initiatief-nemer van het zogenoemde Lente-akkoord.
Goed, tot zover alle loftuigingen. Want hoe goed Slob ook is, als lijsttrekker vind ik hem minder geslaagd. Vorige week nog, toen hij aan de tand werd gevoeld door EenVandaag. Net voor het gesprek hoorde Slob over de uitglijder van SGP-leider Kees van der Staaij. Wat Slob van het abortus-verhaal van Van der Staaij vond, wilde de journalist weten.
Een terechte vraag. Want de SGP is een broederpartij, met wie de ChristenUnie een lijstverbinding heeft. Maar Slob wilde niet op de stoel van Van der Staaij zitten, nam geen afstand van welke uitspraak dan ook. Wat Slob zelf vond, kwam niet goed aan het licht. Ondanks het doorvragen van Pieter Jan Hagens.
Evenmin wilde Slob op de stoel van deze en gene zitten, omdat hij daar niet over gaat. Hij wilde ook niet tornen aan de rechten van homo-huwers en het recht op abortus en euthanasie. Eigenlijk wilde Slob niets duidelijk maken, en werd hij gelijk zijn haarkleur.
Een paar weken terug heeft Slob een 'zomerpocket' geschreven. Een uitgelezen kans om kort voor de verkiezingen je inspiratie te verwoorden. Maar inderdaad, zoals JournalistFrits schrijft, nergens weet Slob in dat boekje te overtuigen. Zijn inspiratiebronnen (waarbij de Bijbel de grote afwezige is), zijn nergens maatschappelijke bronnen van inspiratie.
En dat is jammer.
Van mijn kant geen stemadvies of je wel of niet op Arie Slob moet stemmen. Of op de ChristenUnie of SGP of CDA. Het enige advies wat ik geef, is om het christelijke geluid in het parlement te verstevigen. Dat kan net zo goed bij een christen in een seculiere partij.
Maar ik voor mij: lijsttrekker Arie Slob krijgt niet mijn stem. Helaas, jongen.

zondag 2 september 2012

Jules de Corte – Ik zou wel eens willen weten


Ik zou wel eens willen weten
waarom zijn de bergen zo hoog
Misschien om de sneeuw te vergaren
Of het dal voor de kou bewaren
Of misschien als een veilige stut voor de hemelboog
Daarom zijn de bergen zo hoog

Ik zou wel eens willen weten
waarom zijn de zeeën zo diep
Misschien tot geluk van de vissen
Die het water zo slecht kunnen missen
Of tot meerdere glorie van God die de wereld schiep
Daarom zijn de zeeën zo diep

Ik zou wel eens willen weten
waarom zijn de wolken zo snel
Misschien dat 't een les aan de mens is
Die hem leert hoe fictief een grens is
Of misschien is het ook maar eenvoudig een engelenspel
Daarom zijn de wolken zo snel

Ik zou wel eens willen weten
waarom zijn de mensen zo moe
Misschien door hun jachten en jagen
Of misschien door hun tienduizend vragen
En ze zijn al zo lang onderweg naar de vrede toe
Daarom zijn de mensen zo moe

zaterdag 1 september 2012

Filosofie-collectie Trouw

Ooit was dagblad Trouw de ochtendkrant van gereformeerd Nederland. ARP-leden lazen de krant die de politicus-dominee Abraham Kuyper ooit had opgericht. Ten tijde van de verzuiling was Trouw de spreekbuis van de AR-zuil.
Dat was vroeger. De ARP is opgegaan in het CDA, moslims zijn als christendemocraat een waardevolle volksvertegenwoordiger, en van verzuiling is geen sprake meer. Dagblad Trouw is al lang niet meer een krant van gereformeerden. Religie en filosofie zijn de ideologieën waar iedereen zich in herkent.
Zo kan het ook gebeuren dat Trouw een serie is gestart met boeken over filosofen. "Begrijp de wereld van nú, lees de filosofen", is het motto van de filosofie-reeks. Een ambitieus project. Vandaag verscheen de eerste editie. Nietzsche bijt het spits af. Friedrich Nietzsche. De eerste onder zijn gelijken.
Ik citeer de eerste alinea van het boek.
"Precies 130 jaar geleden, in 1882, schreef Friedrich Nietzsche in zijn boek De vrolijke wetenschap: 'God is dood! God blijft dood! En wij hebben hem gedood!' Maar, zo voegde hij eraan toe, 'ik kom te vroeg, het is mijn tijd nog niet. Deze ongelooflijke gebeurtenis is nog onderweg, ze is nog niet tot de oren der mensen doorgedrongen.'"
Een bijzondere keuze van Trouw om met de God-doder Nietzsche te beginnen. Had Trouw dan Nietzsche moeten verzwijgen? Dat denk ik niet, maar om met hem te beginnen vind ik weer het andere uiterste. Dat had voor mij niet gehoeven.
Misschien was het mooier, beter (et cetera) geweest als Nietzsche later besproken werd. Dat hij niet als eerste wordt genoemd. Maar dat is de keuze van de krant. En wat ik heb daar als predikant over te zeggen?